ontdekken & ontmoeten

Via Francigena del Sud (Rome-Bari)

Vaak wordt deze route gekozen door pelgrims die hun tocht al tot in Rome hebben gemaakt. Het is een avontuurlijke tocht, maar beslist geen moeilijk begaanbare. Je trekt over de 900 meter hoge Apennijnen. En je wandelt door veel kleine steden, die langs deze route op haalbare afstanden van elkaar liggen. Het is zeker veel rustiger, omdat er nog weinig pelgrims kiezen voor deze prachtige tocht in de richting van Jeruzalem.

 

 

Was deze route voor jou een pelgrimstocht?

De Via Francigena del Sud is eigenlijk geen officiële pelgrimsroute. In de geest is het wél de weg, die vele duizenden pelgrims moeten hebben afgelegd op hun tocht naar het Heilig land. In die geest proberen lokale organisaties en overheden nu hun graantje mee te pikken van deze toeristische noviteit. Het heeft Carla en mij nauwelijks moeite gekost om de best mogelijke route te vinden. Vooral de hartelijkheid van de bewoners inspireerde ons in het onderzoek naar waardevolle historische herinneringen, die nog zichtbaar zijn langs de route. En we hebben het ervaren als een echte pelgrimstocht, omdat juist de eenzaamheid ons dwong om met onszelf en elkaar contact te houden. De gesprekken met de druivenplukkers of met de werkers in de olijfboomgaarden maakten daarbij veel goed. Omdat er nog weinig slaapplekken voor pelgrims zijn, werden we gedwongen contact te zoeken met de plaatselijke bewoners. En dat leverde onvergetelijke momenten op!
   

 

Wat waren hoogtepunten op je reis?

Ook deze pelgrimstocht blijft in onze herinneringen een aaneenschakeling van bijzondere momenten. De eerste dag loop je over de Via Appia Antica, de weg die al in de vierde eeuw voor onze jaartelling wordt genoemd. Het directe contact met de oorspronkelijke bestrating geeft deze wandeling wel een heel bijzonder karakter. Nog afgezien van het trekken door panoramische landschappen en het aantreffen van restanten van oude beschavingen, vormden onze ontmoetingen de echte hoogtepunten. Soms waren deze zo bijzonder, dat we niet voor de plek alleen, maar juist door de gastvrijheid een extra dag op die plaats zijn gebleven. We hebben genoten van de hartelijkheid van de bewoners: onderweg was er immer tijd voor een verwonderend gesprek. En daarbij kon je soms ook de caffè met een likeurtje niet weigeren.

 

Wat was typerend voor de ontmoetingen onderweg?

Voor ons was het bijzonder te ervaren, dat de bewoners van de streken waar we door heen liepen, onze pelgrimsactiviteit waarderen. Altijd was er verbazing, dat we helemaal vanuit Rome kwamen lopen. En dat we vaak ook nog een eind van ons doel waren verwijderd. Vragen over de te volgen route werden niet altijd zinvol beantwoord. Maar dat verwondert ons natuurlijk niet in een land, waar de auto hét middel is om je te verplaatsen. De ontmoetingen waren warm. En het (ver)taalprobleem viel soms reuze mee, ook al leverde het soms hilarische ervaringen op. We vergeten onze gastvrouw Angelina in Benevento zeker niet: voortdurend ‘praatten’ we met elkaar met behulp van de translate-app op onze telefoons. Wij ontmoetten louter aardige mensen, troffen altijd behulpzame inwoners en we werden nooit bedrogen. Her enige maffiose dat we zagen was de rotzooi die soms aan de rand van dorp of stad was gestort.

 

Wat was typerend voor de landschappen onderweg?

Het deel ten zuiden van Rome kent zijn bekoringen. De eerste zes etappes liepen we door het glooiende landschap van Lazio. Na het klooster van Cassino trokken we door Campania en liepen we langs hazelnoot boomgaarden. Ook plukten we appels en vijgen van de boomstruiken langs de route. Na Benevento trek je over delen van de Via Traiana door de zuidelijke Apennijnen naar het landsdeel Puglia. Na de afdaling trek je door het vlakke land met uitgestrekte olijfboomgaarden naar de stad Bari, waar je per boot kunt oversteken naar Dürres in Albanië om de tocht naar Jeruzalem voort te zetten.
   

 

 

Hoe zat het met het onderdak, eten en drinken?

De Via Francigena del Sud is een pelgrimsroute in ontwikkeling. In sommige plaatsen vind je actieve herbergiers of parochies, maar vaker zul je creatief moeten zoeken naar bijzondere, goedkope en aantrekkelijke overnachtingsplaatsen voor pelgrims. Vragen naar adressen kan je dikwijls verder helpen, maar ook airbnb heeft ons soms goedkope en verrassende ervaringen opgeleverd. We hadden altijd een reserve voorraad foerage in onze rugzakken, maar die hebben we nooit gedwongen aan hoeven te spreken. Je kunt vaak zelf koken met boodschappen uit plaatselijke winkels. Soms is warm eten tussen de middag aan te bevelen, omdat het goedkoop en gevarieerd is. We hebben altijd een dompelaar en thermoskan bij ons, waarmee we  warm water voor koffie of thee kunnen maken. We liepen onze tocht in september en oktober. Het was de tijd van de oogst. We hebben onder de bomen heerlijk gesmuld van appeltjes of vijgen, die je zo kon plukken.

 

Wat is de beste tijd om op pad te gaan?

Het deel van Italië waar deze pelgrimsroute doorloopt, kent een mediterraan klimaat: warme, droge zomers en relatief milde winters. In de zomermaanden juli en augustus is het door de hitte minder verstandig deze tocht te ondernemen. Verder kun je gedurende de maanden in voor- en najaar prima pelgrimeren langs de Via Francigena del Sud. Bedenk wel dat er in de hoger gelegen delen van de Apennijnen in de wintermaanden ook sneeuw kan vallen en dat de meeste neerslag er valt in de herfstmaanden.

 

Was het een zware tocht?

Wij hebben deze pelgrimstocht niet als zwaar ervaren. We kozen bij grote stijgingen voor kortere dagafstanden. En bij vlakke trajecten – vooral aan het einde – konden we als getrainde wandelaars vaak langere trajecten aan. Ook kozen we bij een interessante plaats of plek veelal voor een extra verblijfsdag. Soms was het zonder meer logisch om te kiezen voor de stadjes langs het traject, ook al waren de afstanden dan niet altijd ideaal. Maar er was altijd wel een overnachtingsplaats te vinden op ongeveer de helft van dat langere traject.
   

 

Wat zijn belangrijke kenmerken van de route?

De route vanaf Rome tot aan Bari is ongeveer 500 kilometer. Je kunt kiezen voor een verdeling in ongeveer 20 tot 25 etappes. Samen met enkele dagen verblijf in Rome én natuurlijk in Bari biedt een maand precies genoeg vrijheid. Het hoogste punt waar je geleidelijk naar stijgt, ligt op 900 meter in de Apennijnen. De route is op sommige plekken prima gemarkeerd en op andere vaak noodzakelijke plaatsen nauwelijks van tekens voorzien. Maak daarom gebruik van één van de GPS tracks, die er voor deze route beschikbaar zijn.

 

Welke vraag zou je nog willen toevoegen?

“Hoe ga je om met een pelgrimstocht zonder echt (tussen)doel?”
Mijn antwoord: De Via Francigena del Sud is een onderdeel van het recent ontwikkelde pelgrimsnetwerk in Italië. De naam Francigena is ver gezocht. Als er één volk aan de route van Rome naar Bari moet worden gekoppeld, zijn dat de Romeinen. Zij hebben vanaf de vierde eeuw voor onze jaartelling de Via Appia, de Via Traiana en de Via Latina aangelegd. Ook de Longobarden  hebben na de kerstening van het zuiden in de achtste eeuw de bestaande route gebruikt om vanuit het noorden een groot deel van het huidige zuidelijke Italië te veroveren en met hun cultuur te overgieten. De Italiaanse gidsen makers kiezen onnodig voor Brindisi of Santa Maria di Leuca als vermeend einddoel. Er ligt immers een boot in Bari klaar om je in de richting van Jeruzalem verder te helpen.

 

Waar kunnen we meer over je reis vinden?

Op mijn website De Weg van de Franken vind je alle informatie over de Nederlandstalige reisgids die ik heb samengesteld. Daar vind je ook de GPS-route die ik heb vastgelegd op GPSies.  En natuurlijk vind je alles over deze route tussen Rome en Bari op de website van de vereniging Pelgrimswegen naar Rome.

[/html]