ontdekken & ontmoeten

Frankrijk

Rond 1140 schrijft de Franse monnik Aymeric Picaud het “Liber Sancti Jacobi” (Boek van de Heilige Jacob, ook genoemd: Codex Calixtinus). Het is één van de oudste geschriften over de pelgrimage naar Santiago de Compostela, die dan steeds populairder wordt. De Codex besteedt, natuurlijk, veel aandacht aan Jacobus en de wonderen die hij zou hebben verricht. Ook maant het boek de pelgrims aan tot goed gedrag en vervloekt het iedereen die de pelgrims het geld uit de zak wil kloppen. Het laatste deel is vooral een praktische reisgids. Hierin worden de vier hoofdroutes door Frankrijk (en de weg door Spanje) beschreven. Lees verder: pelgrimswegen in Frankrijk

Over meerdere routes in of door Frankrijk is een verhaal geschreven. Die verhalen vind je hier (⇒ de routes zijn ingetekend op twee aparte kaarten):
   


  
  
Pelgrimswegen in Frankrijk

(⇒ de hierna genoemde plaatsen zijn ingetekend op twee aparte kaarten):
  
  
De pelgrimswegen van Le Puy-en-Velay, Vézelay, Parijs en Arles naar de Pyreneeën zijn ook nu dé hoofdroutes door Frankrijk richting Santiago, al zijn er inmiddels veel alternatieven en varianten. Een lange variant is de Voie des Piémonts, die in Montpellier de pelgrimsweg van Arles verlaat om in Oloron-Sainte-Marie weer aan te sluiten.
Voor pelgrims uit Noord-, Midden- en Oost-Europa waren en zijn Le Puy, Vézelay en Parijs belangrijke richtpunten. Voor pelgrims uit Italië was en is dat Arles. Actuele voorbeelden van deze aanlooproutes zijn: de Via Gebennensis (Genève – Le Puy), de Via Campaniensis (Rocroi – Vézelay), de Chemin Estelle (St Quentin – Parijs) en de verbinding Rome – Santiago via Arles.
Pelgrims uit Engeland staken eerst het Kanaal over of voeren naar zuidelijker havens, zoals Soulac, om daarna te voet verder te gaan.

Recent is er ook steeds meer aandacht voor de wegen naar andere grote bedevaartsplaatsen uit de Middeleeuwen, soms nog (veel) ouder dan Santiago, binnen en buiten Frankrijk:
– Rome, met de graven van de apostelen Petrus (✝ 64) en Paulus (✝ na 60). De hoofdroute door Frankrijk was de verbinding tussen (Londen en) Canterbury en Rome, die nu herleeft onder de naam: Via Francigena.
Tours, met het graf van Saint Martin (Sint Maarten, ✝ 397),
– Bobbio (Italië), met het graf van Saint-Colomban (Sint Columbanus, ✝ 615), die onder meer in het Franse Luxeuil een klooster stichtte. In ontwikkeling is de Chemin européen de Saint Colomban, van Bangor (Noord-Ierland), waar hij studeerde, via Luxeuil naar Bobbio.
Mont Saint-Michel, vernoemd naar de aartsengel Michaël,
Saint-Gilles, vernoemd naar de heilige die daar is begraven (Sint Gillis of Egidius, ✝ 720). De recente Chemin de Régordane volgt de oude pelgrimsweg vanaf Le Puy-en-Velay. De meer bekende Chemin de Stevenson valt, deels en min of meer, hiermee samen.
– de plaatsen van de Zeven Heiligen van Bretagne, die verbonden zijn door de Tro Breiz (Ronde van Bretagne): deze pelgrimage gaat terug tot de 11e eeuw.
– Assisi (Italië), met de graven van Sint Franciscus (✝ 1226) en Sint Clara (✝ 1253). In 2005 is een pelgrimsweg uitgezet van Vézelay, waar de eerste Franciscanen buiten Italië zich vestigden, naar Assisi: de Chemin de paix (Weg van de vrede).

Ook zijn inmiddels kortere pelgrimswegen uitgezet naar de volgende plaatsen:
– Saint-Guilhem-le-Désert (graf van Guillaume d’Aquitaine, ✝ 815): de Chemin de Saint-Guilhem, vanaf Aumont-Aubrac 
– Rocamadour (de Zwarte Madonna): de Voie de Rocamadour, vanaf Bénévent-l’Abbaye
– Chartres: de Chemin Charles Péguy, genoemd naar een schrijver, vanaf Palaiseau
– Tréguier (graf van Saint Yves, ✝ 1303): de Chemins de Saint Yves, vanaf Trédrez
– Velay en Vivarais (het gebied waar Saint Régis (✝ 1640) preekte): de Chemin de Saint Régis, tussen Le Puy-en-Velay et La Louvesc
– Avignon (pauselijke residentie van 1309 – 1376, waar onder anderen Urbanus V zetelde): de Chemin Urbain V, vanaf Nasbinals
– Vézelay (relieken van Maria Magdalena): de Chemins Pèlerins en Bourgogne, vanaf Autun. 
Deze en andere pelgrimswegen (inclusief ééndaagse routes en routes in ontwikkeling) zijn te vinden in de Guide des chemins de pèlerinage, door Gaële de La Brosse.

Recent zijn ook enkele pelgrimswegen die niet in het teken staan van heiligen, maar juist van hen die ooit als “ketters” werden vervolgd: de Katharen (Chemin des Bonshommes, van Foix naar Berga) en de Hugenoten (Sur les pas des Huguenots, van Poët-Laval via Genève (CH) naar Bad Karlshafen (D)). 
Een andere bijzondere bedevaartplaats is: Saintes-Maries-de-la-Mer, met onder anderen de Zwarte Sara, de patroonheilige van de Roma. De fietsroute Groene Weg naar de Middellandse Zee heeft deze plaats als bestemming.

Zie ook de verhalen over een rondwandeling vanuit de bedevaartsplaats Lourdes en de Tour de Vézelay.
  
Heb je zelf een pelgrimstocht door Frankrijk ondernomen en wil je je ervaringen op deze website delen? Lees dan verder op onze pagina Meedoen.