Op zoek naar Aldo Moro

In 2015 ben ik te voet uit Roiffieux in de Ardèche (Frankrijk) vertrokken met mijn ezel Gamin. Van daaruit zijn we naar Maglie in Apulië (Puglia, Italië) gelopen via Torrita Tiberina. Mijn pelgrimstocht is opgedragen aan Aldo Moro, een Italiaans politicus die in 1978 werd vermoord. In Torrita Tiberina ligt hij begraven, Maglie is zijn geboorteplaats. Mijn reis heeft 7 maanden geduurd.

  • verhaal gepubliceerd op: 17 maart 2019
  • aanvulling(en) gepubliceerd op: –
       

 

Was deze route voor jou een pelgrimstocht?

Ja. De ontvoering van en moord op Aldo Moro in 1978 door de Rode Brigades heeft een stempel gedrukt op mijn jeugd. De kranten stonden er vol van. Ik was 12 jaar, oud genoeg om te begrijpen wat er aan de hand was. Ik hield veel van Aldo Moro en begreep niet waarom hij werd gegijzeld. Ik voelde me onmachtig, was in shock, maar ik was ervan overtuigd dat hij weer vrijgelaten zou worden. Dat gebeurde niet, hij werd vermoord. Zijn dood betekende het einde van mijn jeugd. Ik besefte dat het goede niet altijd van het kwade wint.

Aldo Moro heeft een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van mijn persoonlijke spiritualiteit en mijn artistiek werk, die voor mij hand in hand gaan.
Tekenen en in verhalen duiken zijn voor mij een soort meditaties, verplaatsingen naar een ‘andere wereld’. Aldo was er in tijd dat ik me bewust werd van mijn creativiteit. Hij werd een personage in mijn strips. Doordat ik hem tekende en dingen met hem beleefde, ontstond een soort ‘oproep’ om naar hem op zoek te gaan en mensen te ontmoeten die hem hebben gekend.
   

 

Wat waren hoogtepunten op je reis?

Er waren veel hoogtepunten, kleine en grote gebeurtenissen tussen hemel en aarde: De aankomst in Maglie, de krans met daarop mijn naam en die van Aldo Moro, de toespraak door de burgemeester. De eenzame dagen en nachten op de Alta Via, de uitdagingen in de bergen, mijn ontmoetingen met Italianen en natuurlijk de aankomst in Torrita Tiberina. Bijvoorbeeld:

Ik kwam tot de ontdekking dat er steeds als er iets belangrijks gebeurde, ik me op een Via of Piazza Aldo Moro bevond.

Na zijn dood werd Aldo bijgezet in het familiegraf van Antonio, een oud-leerling van Aldo. Antonio liet me de plek zien waar de handgeschreven naam nog zichtbaar was. Een jaar later werd Aldo overgebracht naar een eigen graf.
Nu is de begraafplaats 24 uur per dag geopend, maar dat was niet altijd zo, vertelde Antonio:“Ze hadden een hek geplaatst met cameratoezicht. Maar dat was de dag erna allemaal gestolen.” O ja?, dacht ik. Ik moest glimlachen: “Aldo laat zich niet meer opsluiten. Nooit meer.”

Die nacht zat ik bij het graf, op een betoverende berg met uitzicht over de rivier de Tiber. Het was de laatste nacht met volle maan voordat ik 50 werd. Als in een schitterende droom, in een andere wereld, opende zich na mijn tocht van 1800 kilometer, het dichte doornbos en kreeg ik toegang tot de geheime tuin van Aldo waar ik alle betoverde rozen aangeboden kreeg. Zo werd de zomer van mijn leven waardig en prachtig afgesloten.

 

Wat was typerend voor de ontmoetingen onderweg?

De vriendschap en vrijgevigheid van het Italiaanse volk en de mensen in Apulië in het bijzonder. Ik heb veel diepgaande ontmoetingen had.

Antonio en zijn vrouw Lucia bijvoorbeeld boden me onderdak tijdens mij verblijf in Torrita Tiberina. Antonio vertelde me over Aldo Moro, die zijn leraar op de universiteit was geweest: “Een ongelooflijk zachtaardige man, iemand die uren lang aandachtig naar je kon luisteren en onthield wat je gezegd had.” Antonio en Lucia nodigden me uit om hun 40-jarige huwelijk te vieren. Een dag daarna bezochten we het graf van Aldo Moro. Antonio zei: “40 jaar geleden was Aldo getuige van ons huwelijk. Hij was er nu niet bij om dat met ons te vieren, maar jij was er wel.” De gedachte dat ik daar op het juiste moment was, liet me niet meer los. Mijn twijfels verdwenen, ik raakte ervan overtuigd dat ik precies op het juiste moment op de juiste plaats was.”

Soms zagen mensen me met Gamin lopen en zagen ze Aldo naast me. Vooral kinderen en oude mensen

 

Wat was typerend voor de landschappen onderweg?

Het meest indrukwekkend van deze reis vond ik dat ik door verschillende streken en landschappen en culturen ben gekomen. Ik vertrok met de bloeiende bomen en bloemen in april in de Ardèche en ik kwam aan bij de olijf- en palmbomen van Apulië in de maand november rond het feest van Sint-Maarten. In de tussentijd maakte ik allerlei veranderingen van landschap en seizoenen mee.
   

 

Hoe zat het met het onderdak, eten en drinken?

Het moeilijkste van een ‘wilde’ pelgrimstocht zoals ik die heb gemaakt, is om elke avond een overnachtingsplek te vinden. Ik heb van alles meegemaakt: van slapen in een tent op een verlaten terrein tussen oude olievaten en bergen afval tot een nacht in een privé kamer in een historische villa in Toscane.

 

Wat is de beste tijd om op pad te gaan?

De lente. Dan is niet alleen de temperatuur aangenaam, maar dan kun ook je overal een sfeer van begin en vertrek in de lucht voelen hangen.

 

Was het een zware tocht?

Ja, het was heel zwaar. Ik heb geen officiële paden gevolgd. Veel van de paden die op de kaart staan bestonden niet of niet meer. Omdat ik samen met mijn ezel reisde, kwam ik soms voor uitzonderlijke problemen te staan. Zo bleken bijvoorbeeld bepaalde delen van de weg alleen geschikt voor wandelaars.
  

 

Wat zijn belangrijke kenmerken van de route?

Het duidelijkst aangegeven pad dat ik heb gevolgd is de Alta Via. Maar zelfs op die route is soms midden in het bos geen bewegwijzering meer te vinden.

 

Welke vraag zou je nog willen toevoegen?

Waarom een pelgrimstocht naar Aldo Moro? Het antwoord op deze vraag vind je hier.

 

Waar kunnen we meer over je reis vinden?

Ik heb een boek geschreven over mijn reis. Dat is te verkrijgen via de website.  

 

Aanvulling(en) op het verhaal van Diana

Heb jij een vergelijkbare pelgrimstocht of een deel van deze route gelopen of gefietst en wil je jouw ervaringen delen met anderen? Dan kun je een (korte) aanvulling schrijven op het verhaal hiervoor. Lees hier hoe dat werkt.