La voie lactée (De melkweg)

Regisseur: Luis Buñuel


Film en regisseur

Luis Buñuel (1900-1983) was een Spaans-Mexicaans filmregisseur, afkomstig uit een aristocratisch en streng katholiek milieu, waarmee hij tijdens zijn studietijd brak.
La Voie lactée (1968) is de eerste film van een trilogie. Samen met Le Charme discret de la bourgeoisie (1972) en Le Fantôme de la liberté (1974) is de film een “zoektocht naar de waarheid, met de bedoeling die weer achter te laten, zodra deze gevonden is”. Buñuel maakte de trilogie in zijn tweede Franse periode, waarin hij zijn beste films maakte.

De inhoud van deze video is niet standaard beschikbaar.
Door te klikken op [accepteer] in de banner onderaan de pagina of op een banner (die bij elke video getoond wordt) ga je ermee akkoord dat er third party cookies kunnen worden geplaatst op jouw computer en kan je alle video's op de website bekijken .

De filmtrailer is Engels ondertiteld.

 

Beschrijving

La Voie lactée begint met een korte introductie over de bedevaart naar Santiago. Die bedevaart dient echter vooral als kapstok voor wat Buñuel werkelijk aan de orde wil stellen: de dogma’s (mysteriën) van de Rooms-katholieke Kerk en de protesten daartegen, en het fanatisme waarmee Kerk én tegenstanders hun standpunten verdedigen.
De pelgrims Jean en Pierre vertrekken vanuit Parijs naar Santiago. Onderweg hebben ze allerlei bizarre ontmoetingen, waarbij werkelijkheid en verbeelding en heden en verleden door elkaar lopen.
De belangrijkste scènes zijn die waarin zes katholieke dogma’s worden behandeld, onder meer op basis van teksten uit de Bijbel. Buñuel plaatst de discussies hierover in alledaagse omstandigheden. Zo redetwisten een politieagent en een priester in een café bij een glas wijn over de leer van de transsubstantiatie (de verandering van brood en wijn in het lichaam en bloed van Christus), en onderwijst een restauranteigenaar zijn personeel bij het dekken van de tafels over de dubbele natuur van Christus (menselijk én goddelijk).
Jean en Pierre zijn meestal getuigen van deze discussies, maar mengen zich er nooit in. Ze verwonderen zich hooguit over het fanatisme waarmee beide partijen elkaar met hun leerstellingen bestrijden. Ze zijn pragmatisch, naïef bijna, en zelf vrij van dogma’s en hypocrisie.

 

Focus

Buñuel maakte met La Voie lactée een zeer provocerende film. Je moet het als regisseur maar durven: een scène waarin pelgrim Jean zich verbeeldt hoe de paus, gespeeld door Buñuel zelf, door een vuurpeloton van anarchisten wordt geëxecuteerd. Tegelijk was het zijn meest religieuze film, juist in 1968, toen studenten in opstand kwamen tegen conservatisme en de religieuze moraal. Dit werd de rebelse Buñuel door zijn marxistische vrienden dan ook niet in dank afgenomen.

Hoewel sommige scènes op het eerste gezicht godslasterlijk lijken - wat te denken van een non die zich vrijwillig aan het kruis laat nagelen? - is de film dus beslist niet antireligieus. (Zelfs het Vaticaan was zeer positief). La Voie lactée gaat vooral over vrijheid: Buñuel veroordeelt niet het geloof, maar de kerkelijke doctrine en de hypocrisie waarmee dit gepaard gaat.
Om de diepere lagen van de film goed te begrijpen is enige theologische kennis onontbeerlijk. Door het surrealisme en de absurde humor is het echter een zeer genietbare film, die vooral de liefhebbers van Monty Python’s Life of Brian zal kunnen bekoren.
La Voie lactée is de klassieker onder de pelgrimsfilms. Het is echter geen ‘typische’ pelgrimsfilm met standaardmotieven als beproeving en transformatie; daarvoor zijn Jean en Pierre meer zwervers dan pelgrims. Maar zijn zwervers eigenlijk niet de echte pelgrims: vrijdenkers die alle zekerheden los durven te laten?

 

Plaatsen

Jean en Pierre reizen van Parijs naar Santiago de Compostela.

 

Meer informatie

  • La Voie lactée is niet te streamen, te huur of te koop. De film is wèl in zijn geheel op YouTube te zien, maar de kwaliteit is heel mager en er is geen ondertiteling.
  • dit is een verkorte versie van de recensie die werd gepubliceerd in de Jacobsstaf 98 (2013), in de serie “Cinema Camino”. Dit is de originele versie.


Recensent: Jasper Koedam (december 2018)