ontdekken & ontmoeten

Verhaal

Thessaloniki – Edirne – Istanbul

Verteller:

Samen met mijn vrouw Huberta begon ik in 2009 een pelgrimstocht van onze toenmalige herberg in Saint-Jean-Pied-de-Port richting Jeruzalem. Wij liepen steeds in het najaar, aan het einde van het seizoen.
In 2009 en 2010 liepen we via Arles, de Alpen en Rome naar Brindisi. In 2011 liepen we door Albanië, Macedonië en Griekenland naar Thessaloniki, ongeveer de Via Egnatia volgend die toen nog als wandelroute in ontwikkeling was. (Zie het verhaal van Pieter Niesten en Gerrie Harmsen over hun tocht, in 2015, langs het toen voltooide eerste deel van de Via Egnatia).
Vanaf Thessaloniki volgden wij ongeveer het toekomstige traject van het tweede deel van de Via Egnatia tot voorbij Kavala, om daarna af te buigen naar Edirne, de hoofdstad van het Ottomaanse Rijk tot de verovering van Constantinopel.
Vanaf Edirne volgden wij, min of meer, het Turkse deel van de Sultanstrail naar Istanbul. (Zie ook de verhalen van Max Smits en Arjan Schuiling over andere delen van de Sultanstrail).

  • verhaal gepubliceerd op: 12 april 2018
  • aanvulling(en) gepubliceerd op: –
      

 

Was deze route voor jou een pelgrimstocht?

Onze reis naar Rome was het begin van onze pelgrimstocht richting Jeruzalem, dé heilige stad voor meerdere religies. Het is een symbool van eeuwige, hemelse vrede maar helaas ook van eindeloze, aardse conflicten. Het was heel bijzonder om in die lange en beladen traditie op pad te gaan. Het was bovendien de eerste grote tocht sinds wij, in 2003, onze pelgrimsherberg in Saint-Jean-Pied-de-Port begonnen: een moment van bezinning op een druk bestaan aan een steeds drukkere Camino. Bijna symbolisch keerden wij onze rug naar Santiago de Compostela en liepen wij, tegen de stroom in, naar het oosten.
Bij het oversteken van de Adriatische Zee zouden we de invloedssfeer van het westelijke Christendom verlaten en, in meerdere opzichten en veel sterker dan tijdens onze eerdere tochten, ervaren wat het betekent om als pelgrim (van het Latijnse “peregrinus” = vreemdeling) onderweg te zijn.
  

 

Wat waren hoogtepunten op je reis?

De meeste indruk maakte de aankomst in Istanbul. Na ruim een week lopen door het Turkse “platte”land stapten wij vrij plotseling de buitenwijken van Istanbul binnen en vielen we van de ene verbazing in de andere. Overal werd gebouwd: kantoorkolossen, winkelcentra, enorme stadswijken, autowegen, metrolijnen. Istanbul transformeerde zíchzelf op een gigantische schaal en in een duizelingwekkend tempo, terwijl op sommige plekken het dorpse leven nog onverstoorbaar leek door te gaan. Voor het eerst op onze tocht dachten we serieus dat we onze weg niet meer zouden kunnen vinden. Mensen wezen ons behulpzaam op bus en metro, maar dat was niet onze bedoeling. We leken te verdwalen in een wirwar van bedrijfjes en opslagplaatsen toen we ineens -de avond viel- voor de stadsmuren van Constantinopel stonden… In 1453 bleken ze niet sterk genoeg voor de Ottomaanse troepen, maar ze zijn nog steeds heel indrukwekkend. Hoeveel pelgrims naar Jeruzalem zijn onderweg niet bij deze muren aangekomen, zoals wij?

 

Wat was typerend voor de ontmoetingen onderweg?

We zijn geen enkele andere pelgrim tegen gekomen. Sterker nog, in de Grieks-Orthodoxe Kerk is de traditie van het pelgrimeren kennelijk verloren gegaan. In Griekenland kregen wij dan ook nauwelijks reactie op ons verhaal over onze tocht naar Jeruzalem, ook -bijvoorbeeld- niet in een klooster waar we om onderdak vroegen. We werden keurig doorverwezen naar de volgende plaats.
In Turkije volgende we min of meer de Sultanstrail. Hoewel die toen nog in de kinderschoenen stond gaf die steuntjes in de rug bij het uitzetten van de route en het vinden van accommodatie. Op onze volgende etappe zouden wij ervaren dat dat ook nadelen heeft: het contact met mensen onderweg is intensiever als je echt je eigen route volgt. Over en weer is er dan meer openheid en nieuwsgierigheid, zo lijkt het. En we vonden vaker een gezamenlijke noemer: de pelgrimage, of die nu als doel heeft Jeruzalem of Mekka.

 

Wat was typerend voor de landschappen onderweg?

Na Thessaloniki staken we een schiereiland over en liepen daarna dagenlang langs de Middellandse Zee. Wat gaf dat een enorm gevoel van vrijheid: zon, wind, water en mooie plekken om zo maar ergens te kamperen, als er maar drinkwater in de buurt was.
De bergen onderweg van de Middellandse Zee naar Edirne bleken stil en verlaten. Op een soort provinciale weg passeerde ons af en toe een auto, maar de route bleek belangrijker voor herders die hun kuddes terugbrachten naar hun winterverblijven.
Van Edirne liepen we acht dagen door het schijnbaar eindeloos voort golvende Turkse platteland. Op de meest verlaten plekken waakten grote honden over de kuddes, terwijl de grote metalen pinnen in hun halsbanden hen zelf moest beschermen tegen… wolven?

 

 

Hoe zat het met het onderdak, eten en drinken?

Na Thessaloniki hebben we een kleine week gekampeerd, vaak aan het strand. Daarna hebben we vooral in eenvoudige hotels geslapen, ook omdat het weer inmiddels helemaal was omgeslagen. Behalve tijdens de doorsteek door de bergen hebben we steeds makkelijk onderdak kunnen vinden. Eén keer mochten we in het gastenverblijf van een moskee slapen. Drie keer waren we te gast bij mensen thuis: één keer vlak vóór de bergen (onze gastheer en -vrouw bezwoeren ons terug te komen als het weer te slecht werd) en twee keer vlak vóór Istanbul.
Op de hete dagen langs de Middellandse Zee was het soms een probleem om drinkwater te vinden, terwijl we toch steeds een flinke voorraad meenamen. We hadden ook altijd een etensvoorraad in ons karretje, zodat we zo vrij mogelijk waren. Onderweg kregen we een zesde zintuig voor kleine winkeltjes die open waren. Verschillende keren stopte we onderweg voor een warme lunch, als die mogelijkheid zich voordeed.

 

Wat is de beste tijd om op pad te gaan?

Wij waren van begin tot eind oktober onderweg. Onderweg was het, met name aan de Griekse kust, enkele dagen zo heet (men zei: uitzonderlijk) dat we maar korte etappes hebben gemaakt. Maar tijdens de doorsteek van de kust naar Edirne was het ook enkele dagen echt koud: gure wind en zelfs lichte sneeuw. Misschien hadden we iets eerder op pad moeten gaan? Of hadden we dat jaar simpelweg pech, met veel slecht weer.
Waarschijnlijk is mei / juni ook een heel goede periode.
’s Zomers (te warm) en ’s winters (te koud) is deze route af te raden.

 

Was het een zware tocht?

Over het algemeen was het op zich geen zware tocht, behalve soms in combinatie met het weer: hitte en kou (zie hiervoor) maar ook veel regen, waardoor bijvoorbeeld enkele delen van de Turkse Sultanstrail onbegaanbaar waren vanwege alle modder.
   

 

Wat zijn belangrijke kenmerken van de route?

  • we liepen dit traject in ongeveer 3,5 week.
  • de Turkse Sultanstrail is beperkt gemarkeerd.
  • verder hebben we onze eigen route uitgestippeld, aan de hand van kaarten. Er was, dus, geen markering.

 

Welke vraag zou je nog willen toevoegen?

Heb je onderweg inderdaad sterker ervaren wat het betekent om als pelgrim (vreemdeling) onderweg te zijn?
Ja, deels omdat we ons met de redenen voor onze reis “vreemdelingen” voelden. (Zie hiervoor, bij: “ontmoetingen”).
Maar ook toen wij bij de grenzen van “Fort Europa” kwamen, in ons geval: de Grieks-Turkse grens. Daar liepen wij, met onze goede bedoelingen en onze goede uitrusting, als pelgrims. Om dan ineens echte vreemdelingen te treffen, zonder bagage, die ’s nachts de grens waren overgestoken in de hoop op een betere toekomst. Wij zagen, onder veel anderen, jonge ouders met hun kind op de schouders, en een doodzieke jongen hangend tussen zijn vrienden. Wij werden die middag, kleumend van de kou, opgevangen door de bedrijfsleider van een supermarkt. En zij?

 

Waar kunnen we meer over je reis vinden?

 

Aanvulling(en) op het verhaal van Arno

Heb jij deze pelgrimstocht ook gelopen of gefietst en wil je jouw ervaringen delen met anderen? Dan kun je een (korte) aanvulling schrijven op het verhaal hiervoor. Lees hier hoe dat werkt.