ontdekken & ontmoeten

Verhaal

Tour de Vézelay

Verteller:

Vézelay was in de Middeleeuwen een belangrijk knooppunt in het Europese netwerk van pelgrimswegen. Niet alleen als etappeplaats, maar ook als bestemming op zich. Het was de vierde christelijke bedevaartsplaats: na Jerusalem, Rome en Santiago de Compostela.
Ook nu is het nog een knooppunt. Pelgrimswegen vanuit Parijs, Nederland en België, Duitsland en Basel komen er samen om vervolgens uit te waaieren richting Santiago (via Bourges, Nevers of Le Puy) en Assisi en Rome.
De Tour de Vézelay “raakt” deze pelgrimswegen allemaal maar is zelf geen “officiële” pelgrimsweg. Dat het evengoed een prachtige pelgrimstocht kan zijn, mag hierna blijken.

  • verhaal gepubliceerd op: 9 maart 2018
  • aanvulling(en) gepubliceerd op: –
      

 

Was deze route voor jou een pelgrimstocht?

In 1999 liep ik van Arnhem naar Santiago. In mijn dagboek schreef ik: “Vézelay is de eerste grote mijlpaal van mijn tocht. Ik kijk er lang naar uit en ik ben ontroerd als ik de beroemde basiliek eindelijk in de verte zie liggen. Eén lange, “vrije” dag dwaal ik er rond. Het is een prachtig bouwwerk vol symboliek, in het ontwerp, het tympaan, de kapitelen. Het is alsof hier een tip van de sluier van het grote mysterie wordt opgelicht.”
Na al die jaren heb ik dat gevoel nog steeds. Het is niet alleen door de basiliek maar ook de wisselwerking met de omgeving. En daarom is de Tour de Vézelay voor mij een pelgrimstocht. Het is alsof je door een enorm, slingerend labyrint loopt, gevormd door rivierdalen, bossen, landerijen, heggen en wijnhellingen. Om dan soms, ineens en in de verte, dat prachtige baken weer te zien.
  

 

Wat waren hoogtepunten op je reis?

Het mooiste vind ik -steeds weer- het weglopen van Vézelay, de prachtige omgeving in, om dan de lus terug te maken -steeds vanuit andere richtingen- naar de “eeuwige heuvel” en de basiliek. Het ene moment loop je tussen de bomen van een hellingbos, een half uur later tussen de zuilen van de basiliek. Op het timpaan in de basiliek is een wijnboer aan het werk terwijl misschien op dat moment op de hellingen rond Vézelay de druiven worden geoogst. In de zomer, na de oogst, loop je tussen grote rollen stro naar Vézelay en daar ontdek je het kapiteel van de mystieke korenmolen.
Zo wordt je hier uitgenodigd om steeds weer over drempels te stappen, van binnen naar buiten en andersom, maar ook van onze snelle digi-taal van nu naar de geduldig gebeitelde vormentaal van toen, en van de hectiek van het moderne leven naar de mystiek van oude tijden.

 

Wat was typerend voor de ontmoetingen onderweg?

Vooral in de zomermaanden kan het in Vézelay soms druk zijn met dagjesmensen. Lopend in de omgeving zul je echter maar weinig mensen tegenkomen. Ook op de vele pelgrimswegen naar en van het stadje is het vrij stil. Het is ook nog zo ver, naar Santiago of Assisi…
Op enkele weekenden per jaar is Vézelay echter zelf het centrum van pelgrimages. Bijvoorbeeld van “pères de familles” (vaders), “mères de familles” (moeders), of Europese scouts. Op die zondagen is de basiliek bomvol en is de sfeer uniek, intens en feestelijk.
In en rond Vézelay zijn ook nog heel andere “pelgrims”: mensen die steeds weer, soms al tientallen jaren lang, hier terug komen omdat deze plek hen als een magneet blijft trekken.
En zelfs in de stille dorpjes kun je zomaar ineens een mooie ontmoeting hebben met één van de weinige bewoners. We kennen veel voorbeelden van grote, spontane gastvrijheid.


 

Wat was typerend voor de landschappen onderweg?

Het meest typerend is de grote afwisseling van landschappen. Van Vézelay, aan de vallei van de Cure, gaat de route door de bossen naar de vallei van de Yonne, met historische stadjes, markante kerkjes, kastelen, wijngaarden en vergezichten. Vanuit die vallei loop je geleidelijk omhoog, door een open, golvend landschap, af en toe bekroond met beboste kopjes, naar Lormes. Vanaf Lormes loop je door de Morvan: bossen, meren, kleinschalige weiden en akkers, omzoomd door hagen, boomsingels en stenen muurtjes. Onderweg daal je weer af naar de Cure, die je dan stroomafwaarts volgt, door een mooie vallei, terug naar Vézelay.
  

 

Hoe zat het met het onderdak, eten en drinken?

De omgeving van Vézelay is dun bevolkt. Prachtig om te wandelen, maar voor onderdak, eten en drinken is het soms puzzelen. Als je dat er voor over hebt zul je niets tekort komen. Er zijn voldoende pelgrimsherbergen, eenvoudige hotels en campings (sommige met ingerichte tenten en/of caravans). Je kunt er ook voor kiezen om zo maar onderweg te kamperen (immers: wie gaat jou vinden?), al is er niet overal water om te wassen en te koken. Je kunt dan ook vragen of je in de buurt van huizen of een boerderij je tent mag opzetten.
In Vézelay en ook op enkele andere plaatsen kun je voortreffelijk eten. En bedenk dat Vézelay inmiddels een eigen keurmerk voor de wijn heeft. Natuurlijk, daar betaal je voor. Als Nederlander is dat soms even slikken. De gemiddelde Fransman/-vrouw heeft daar minder moeite mee.

 

Wat is de beste tijd om op pad te gaan?

Je kunt deze tocht het hele jaar lopen, maar de beste tijd is: van eind maart tot begin oktober. Buiten dat seizoen is het lastiger om onderdak te vinden.
In het voorjaar kan het al zonnig en lekker warm zijn maar ook fris en regenachtig. Soms is het in de zomer echt heet. Op andere momenten is het fris en buiig. De ene herfst geniet je dagenlang van een tweede zomer, de andere herfst is er veel mist.
Ook in de zomervakantie is het niet druk, behalve in Vézelay. Dan worden er veel concerten en andere activiteiten georganiseerd.

 

Was het een zware tocht?

Het is niet echt een zware tocht, tenzij je wilt kamperen en een flinke rugzak meeneemt. Ook los daarvan zijn er beslist pittige stukken, vooral als je regelmatig moet klimmen en dalen. Een “beklimming” (of afdaling) in één keer van meer dan 80 meter is echter zeldzaam.
De route gaat afwisselend over onverharde paden en, stille, geasfalteerde weggetjes.

 

 

Wat zijn belangrijke kenmerken van de route?

  • Lengte: ruim 140 km.
  • Markering: de Tour de Vézelay is ontstaan door het aan elkaar knopen van meerdere, bestaande routes, elk met hun eigen markering. Enkele stukken zijn niet (goed) gemarkeerd. Toch is de route uitstekend te volgen, door een goede beschrijving en goede kaartjes (in kleur).
  • In maart 2018 is er een gidsje gepubliceerd voor de Tour de Vézelay.

 

Welke vraag zou je nog willen toevoegen?

Zijn er nog meer bijzondere momenten? Ja, de week na de beide zonnewendes. (Dan bereikt de zon -gezien vanaf de aarde- de noordelijkste of zuidelijkste positie). De zomerwende is meestal op 21 juni (in schrikkeljaren op 20 juni), de winterwende is meestal op 21 december (in de één of 2 jaren voor een schrikkeljaar op 22 december). De basiliek van Vézelay is zo gebouwd dat kort na de zomerwende er een pad van licht is van het voorportaal naar het priesterkoor. Kort na de winterwende worden de kapitelen prachtig uitgelicht. Hèt moment is aan het begin van de middag.

 

Waar kunnen we meer over je reis vinden?

Op de website van pelgrimsherberg L’Esprit du Chemin > Tour de Vézelay.

 

Aanvulling(en) op het verhaal van Arno

Heb jij deze pelgrimstocht ook gelopen of gefietst en wil je jouw ervaringen delen met anderen? Dan kun je een (korte) aanvulling schrijven op het verhaal hiervoor. Lees hier hoe dat werkt.